Male Gaze  เมื่อความเป็นหญิงถูกถ่ายทอดผ่านสายตาของผู้ชาย

Male Gaze เมื่อความเป็นหญิงถูกถ่ายทอดผ่านสายตาของผู้ชาย

     Male Gaze แปลตรงตัวได้ว่า “มุมมองของผู้ชาย” เป็นคำที่มักปรากฏใช้ในแวดวงสื่อบันเทิงอย่างภาพยนตร์ ละคร ซีรีส์ ฯลฯ ซึ่งมีการแสดงภาพเกี่ยวกับผู้หญิงผ่านทัศนคติของผู้สร้างที่เป็นชายโดยไม่ได้เข้าใจความเป็นหญิงจริง ๆ และบางครั้งยังถ่ายทอดในสิ่งที่พวกเขาคิดว่าหญิงควรจะเป็นออกมาแทน
 

All about GENTLEMEN PREFER BLONDES, 1953 film, classic movie musical,  Marilyn Monroe
รูปจากภาพยนตร์ Gentlemen Prefer Blondes
 

     งาน Male Gaze นั้นมีหลายลักษณะแล้วแต่ว่าผู้ชายจะมองภาพผู้หญิงเอาไว้เช่นไร แต่กรณีที่มักเห็นบ่อยสุด ๆ คงหนีไม่พ้นการทำให้ผู้หญิงเป็น Sex Object หรือวัตถุทางเพศบนหน้าจอ อาทิ ในยุค 50s นักแสดงฮอลลีวูดระดับตำนานอย่าง Marilyn Monroe ถูกทำให้มีภาพลักษณ์ Sexy Dumb Blonde และขายความเซ็กซี่ยั่วยวนมากกว่าจะนำเสนอความสามารถทางการแสดงของเธอ หรือในยุคปัจจุบันที่เรามักเห็นภาพของตัวละครหญิงในการ์ตูนอนิเมะถูกวาดออกมาให้มีหน้าอกใหญ่หรือสะโพกบึ้มแบบเกินจริงเพื่อดึงดูดสายตามากกว่าจะโฟกัสเนื้อหาของเรื่อง
 

Dr No [Cast] photo
รูปจากภาพยนตร์ Dr.No (007)
 

     อีกตัวอย่างหนึ่งที่เห็นได้ชัดเมื่อพูดถึงงาน Male Gaze คือเหล่านางเอกในภาพยนตร์เรื่อง James Bond โดยเฉพาะยุคแรก ๆ ที่ถูกกำหนดให้มีบทบาทเป็นเพียงไม้ประดับสวย ๆ งาม ๆ ยืนเคียงคู่กับตัวละครหลักชายมากกว่าจะเขียนบทให้มิติ รวมถึงนางเอกในเรื่อง Transformer ที่แม้จะอยู่ในบริบททะมัดทะแมงอย่างการซ่อมรถ แต่กลับนำเสนอภาพพวกเธอในแบบยั่วเพศแบบไม่สมจริงเสียอย่างนั้น   

     ความน่าเศร้าคือบางครั้งสื่อบันเทิงที่นำเสนอภาพของผู้หญิงออกมาในเชิง Male Gaze ก็อาจทำไปอย่างไม่ได้ตั้งใจด้วยเช่นกัน ซึ่งกรณีแบบนี้มักจะเกิดขึ้นบ่อย ๆ ในยุคปัจจุบันที่วงการบันเทิงพยายามทำตัวตระหนักรู้เรื่องปัญหาชายเป็นใหญ่และหันมาเชิดชูพลังหญิงผ่านภาพยนตร์หรือซีรีส์ ทว่าท้ายที่สุดเมื่อผลงานถูกสร้างสรรค์โดยผู้ชายที่ไม่ได้เข้าใจความเป็นหญิงอย่างลึกซึ้ง มันก็ย่อมออกมาประดักประเดิดและกลวงโบ๋จนไม่มีสิ่งใดให้รู้สึกน่าประทับใจ

 

รูปจากซีรีส์เด็กใหม่ (Girl From Nowhere: The Reset)

 

     ตัวอย่างเช่นซีรีส์เด็กใหม่ (Girl from Nowhere: The Reset) ตอน 2 ที่นำเสนอประเด็นเรื่องความยินยอม (Consent) ของผู้หญิงในการโชว์เรือนร่างเพื่อจะเอาไปงัดสู้กับปัญหาล่วงละเมิดทางเพศ (Sexual Harassment) แต่ดันใส่บทเล่นมุกและเกทับเกี่ยวกับความสวยงามของชุดชั้นในให้ตัวละครหญิงพูด ทั้งที่ตามสถานการณ์จริง ผู้หญิงเมื่อเจอกับเหตุการณ์ SH คงไม่อาจน่าชื่นตาบานนึกถึงมุกตลกเชิงนี้เหมือนอย่างผู้ชายคิดแน่นอน   

     Male Gaze ไม่ใช่แค่ภาพสะท้อนที่ผู้ชายใช้มองผู้หญิงผ่านสื่อเท่านั้น เพราะในอีกทางหนึ่งมันคือการกระทำที่คอยกดทับบทบาทของผู้หญิงให้ด้อยกว่า พร้อมส่งต่อทัศนคติผิด ๆ เกี่ยวกับเพศหญิงให้ฝังลงไปในสมองของผู้ชมได้ไม่มากก็น้อย ซึ่งนั่นไม่ใช่สิ่งที่ควรเกิดขึ้นเลย

Male Gaze คำที่มักปรากฏใช้ในแวดวงสื่อบันเทิงอย่างภาพยนตร์ ละคร ซีรีส์ ฯลฯ ซึ่งมีการแสดงภาพเกี่ยวกับผู้หญิงผ่านทัศนคติของผู้สร้างที่เป็นชายโดยไม่ได้เข้าใจความเป็นหญิงจริง ๆ และบางครั้งยังถ่ายทอดในสิ่งที่พวกเขาคิดว่าหญิงควรจะเป็นออกมาแทน